Introductie
Deze campagne is een initiatief van MSD.
In België wordt geschat dat meer dan 80% van de seksueel actieve personen op een bepaald moment in hun leven in contact zal komen met een infectie door het humaan papillomavirus (HPV).¹ Bij de meeste mensen verdwijnt HPV vanzelf. Bij mensen die het virus niet opruimen, kan het genitale wratten veroorzaken evenals bepaalde HPV-gerelateerde aandoeningen en kankers, zowel bij mannen als bij vrouwen.
Wat is HPV?
Humane papillomavirussen (HPV) vormen een grote familie van virussen die de huid en verschillende slijmvliezen kunnen infecteren.
Een HPV-infectie verloopt meestal zonder symptomen: er zijn geen klachten en er bestaat geen eenvoudige methode om te weten of iemand besmet is.
In 90% van de gevallen verdwijnt het virus spontaan binnen twee tot drie jaar dankzij het immuunsysteem, maar bepaalde types van het virus kunnen ernstige en hinderlijke aandoeningen veroorzaken bij zowel mannen als vrouwen.²
Mogelijke gevolgen van HPV
1. HPV en baarmoederhalskanker³
Bepaalde hoogrisico-HPV-types kunnen, indien ze niet spontaan door het immuunsysteem worden geëlimineerd, letsels veroorzaken ter hoogte van de baarmoederhals. De ernst hangt af van het aantal aangetaste cellen en de betrokken zone.
Het merendeel van deze letsels verdwijnt spontaan. Andere blijven stabiel of evolueren naar meer gevorderde voorstadia van kanker.
2. Andere kankers geassocieerd met HPV⁴
HPV kan ook het slijmvlies van de vagina of vulva infecteren, wat letsels kan veroorzaken die kunnen evolueren tot kanker van de vagina of de vulva.
Ook anale en peniskankers zijn vaak gelinkt aan een HPV-infectie, hoewel ze minder vaak voorkomen.
Recente studies tonen ook aan dat bepaalde hoofd- en halskankers in verband kunnen worden gebracht met een HPV-infectie die wordt overgedragen via orale seks, zowel bij vrouwen als bij mannen.⁴
3. HPV en genitale wratten
HPV-screening
Bij vrouwen is de screening van baarmoederhalskanker gebaseerd op het uitstrijkje dat wordt uitgevoerd door een gynaecoloog of huisarts.
- Van 25 tot 29 jaar: een uitstrijkje om de 3 jaar, bedoeld om eventuele abnormale cellen op te sporen.
- Van 30 tot 64 jaar: een uitstrijkje om de 5 jaar, waarbij eerst wordt nagegaan of er een hoogrisico-HPV aanwezig is. Alleen bij een positief resultaat worden de cellen verder in het labo onderzocht.
Momenteel bestaat er geen betrouwbare test om HPV bij mannen op te sporen.
Ongeveer 99% van de baarmoederhalskankers is gelinkt aan een HPV-infectie.⁶
Regelmatige screening vermindert aanzienlijk het risico om deze kanker te ontwikkelen. De arts neemt met een klein borsteltje of spateltje cellen af van de baarmoederhals en het vaginale slijmvlies en stuurt die vervolgens naar het laboratorium voor analyse.
Voor andere kankers die verband houden met HPV (genitale organen, anus of hoofd en hals) bestaat er geen systematische screening.
HPV-infectie voorkomen
Geen curatieve behandeling
Er bestaat geen behandeling om HPV te elimineren. Vaccinatie biedt daarentegen een betere bescherming tegen de meest gevaarlijke types.
Condoom: nuttig maar onvoldoende
Vaccinatie: een doeltreffende methode
Net zoals bij andere virussen (griep, hepatitis B …) zorgt vaccinatie ervoor dat het lichaam antistoffen aanmaakt die de HPV-types in het vaccin kunnen neutraliseren voordat ze zich kunnen vestigen.
Voor een maximale doeltreffendheid wordt aanbevolen om jongeren te vaccineren vanaf de leeftijd van 9 jaar, vóór hun eerste seksuele contacten.
Zelfs als iemand al besmet is geweest met een bepaald HPV-type, blijft vaccinatie nuttig om bescherming te bieden tegen andere types die in het vaccin zijn opgenomen. Bespreek dit met uw arts of apotheker.
Vaccinatie in de praktijk
In Vlaanderen kunnen meisjes en jongens op 3 manieren gevaccineerd worden:
- Gratis verkrijgbaar in het 1ste middelbaar via vaccinatie op school of bij een arts naar keuze.
- Gedeeltelijk terugbetaald van 12 tot en met 18 jaar. Daarnaast is er ook een deel van de kost van de raadpleging bij de arts die het vaccin toedient.
- Voor vrouwen en mannen tussen 19 en 30 jaar (inclusief)
Voor personen die leven met hiv of een transplantatie hebben ondergaan tot en met 45 jaar, zijn er wijzigingen wat betreft vaccinatie/preventie tegen HPV.
Afhankelijk van bij welk ziekenfonds je aangesloten bent is er mogelijks een bijkomende jaarlijkse financiële bijdrage voorzien inzake vaccinatie.
Aarzel niet om hierover te praten met uw arts of apotheker om meer te weten te komen.
MSD BE-NON-02864
